Pieniądze zanim opuścisz dom. Port Polska skraca wypłatę zaliczki z 30 do 7 dni i odlicza do 17 września

Gdy w maju 2026 roku decyzja lokalizacyjna Portu Polska stała się ostateczna, uruchomiła się procedura, która dla mieszkańców gmin Baranów, Wiskitki i Teresin oznacza jedno: do 17 września 2026 roku muszą opuścić swoje nieruchomości. W tle trwa wypłata zaliczek na poczet odszkodowań. Dobra wiadomość: spółka skróciła czas wypłaty z ustawowych 30 dni do średnio 7 dni. Zła: dla części właścicieli zderzenie procedur z codziennością jest nadal bardzo trudne.

Jak działa zaliczka i kto może ją otrzymać

Mechanizm zaliczkowy wynika z nowelizacji ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym. Właściciele nieruchomości objętych decyzją lokalizacyjną mogą złożyć wniosek o wypłatę 85% odszkodowania jeszcze przed opuszczeniem swojej posesji. To zmiana fundamentalna w stosunku do standardowej procedury wywłaszczeniowej, gdzie na pieniądze czeka się po opuszczeniu nieruchomości, często przez wiele miesięcy.

Warunki złożenia wniosku o zaliczkę:

• Wniosek musi zawierać dane właściciela rachunku bankowego i być podpisany osobiście lub kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Brak kompletnych danych automatycznie wydłuża czas realizacji. Dlatego warto zadbać o kompletność dokumentu przed złożeniem.
• Zaliczkę można otrzymać dopiero po wydaniu przez Wojewodę Mazowieckiego decyzji odszkodowawczej, czyli decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. To kluczowe rozróżnienie: operat szacunkowy (wycena) to nie decyzja. Decyzja zapada po analizie ewentualnych uwag do operatu i po ewentualnym sporządzeniu operatu zamiennego.
• Pozostałe 15% odszkodowania zostanie wypłacone po zakończeniu pełnej procedury administracyjnej i uprawomocnieniu się decyzji.

Gdzie jesteśmy: postęp w liczbach

Skala inwestycji jest ogromna. Teren lotniska objął nieruchomości w gminach Baranów, Wiskitki i Teresin. Zanim ruszyły postępowania administracyjne, spółka przeprowadziła Program Dobrowolnych Nabyć oferujący właścicielom atrakcyjniejsze warunki niż standardowe wywłaszczenie:

• 65% powierzchni inwestycji pozyskano dobrowolnie w ramach PDN,
• spośród 310 budynków mieszkalnych na terenie przyszłego lotniska nabyto 235, czyli 76%,
• bonusy w PDN wynosiły 20% do wartości gruntu i 40% do wartości budynków lub cenę odtworzeniową bez uwzględnienia stopnia zużycia. Zawsze wybierany był wariant korzystniejszy dla właściciela.

Dla pozostałych właścicieli, którzy nie przystąpili do PDN, uruchomiono procedurę wywłaszczeniową. Mazowiecki Urząd Wojewódzki sporządził wyceny dla 898 działek, co stanowi 97% wszystkich działek objętych wywłaszczeniem.

Do 15 czerwca 2026 roku Wojewoda Mazowiecki wydał decyzje odszkodowawcze w 205 sprawach dotyczących 370 działek. To podstawa do składania wniosków o zaliczkę 85%.

120 dni od 15 maja: do 17 września właściciele muszą opuścić nieruchomości

15 maja 2026 roku Minister Finansów i Gospodarki rozpatrzył wszystkie odwołania od decyzji lokalizacyjnej i uznał ją za ostateczną. Od tej daty zaczął biec 120-dniowy termin na opuszczenie nieruchomości przez właścicieli, którzy wcześniej tego nie zrobili.

Warto podkreślić kilka ważnych kwestii prawnych. Po pierwsze, złożenie wniosku o zaliczkę i jej przyjęcie nie oznacza rezygnacji z dalszego dochodzenia wyższego odszkodowania. Właściciel może odwołać się od decyzji Wojewody Mazowieckiego do wyższej instancji, nawet po przyjęciu zaliczki. Po drugie, złożenie odwołania od decyzji nie blokuje wypłaty zaliczki. Oba postępowania toczą się równolegle.

Codzienność wywłaszczenia kontra procedury

Dane spółki pokazują przyspieszenie: pod koniec maja wypłacono 80 zaliczek, a do 24 czerwca już 180, ponad dwukrotny wzrost w niecały miesiąc. Spółka deklaruje że nowe wnioski są na bieżąco przekazywane do wypłaty.

Jednak za liczbami kryje się ludzki wymiar inwestycji, który trudno ująć w statystykach. Procedura wywłaszczeniowa, nawet sprawnie przeprowadzona, oznacza dla rodzin konieczność znalezienia nowego miejsca zamieszkania, reorganizację codziennego życia, pracy i szkół dla dzieci. Zaliczka 85% wypłacona przed wyprowadzką to ważna zmiana w stosunku do standardowych procedur, ale nie eliminuje stresu związanego ze zmianą miejsca życia w wyznaczonym terminie.

Dla właścicieli którzy wciąż nie złożyli wniosku o wycenę lub mają pytania do decyzji odszkodowawczej, właściwym organem jest Mazowiecki Urząd Wojewódzki. Spółka CPK odpowiada wyłącznie za wypłatę zaliczki po wydaniu decyzji przez Wojewodę.

Skrócenie terminu wypłaty z 30 do 7 dni zbiegło się ze zmianą Pełnomocnika Rządu ds. CPK. Nowym pełnomocnikiem jest Piotr Malepszak, który zastąpił Macieja Laska. Przyspieszenie wypłat zaliczek to jedna z pierwszych widocznych zmian po tej rotacji.